موضوع: روش بیان ساعت و تاریخ به زبان روسی
زبان روسی به عنوان یکی از غنیترین و دقیقترین زبانهای هندواروپایی، دارای ساختار دستوری ویژهای در بیان مفاهیم پایهای روزمره است. برای علاقهمندان به یادگیری زبان روسی، دانشجویان، فعالان حوزه تجارت با کشورهای روسزبان و دوستداران تاریخ و ادبیات غنی روسیه، تسلط بر نحوه بیان ساعت و تاریخ یکی از مهمترین گامهای اولیه و در عین حال ضروری به شمار میرود.
بر خلاف برخی زبانها که بیان زمان در آنها صرفاً شامل خواندن چند عدد ساده است، در زبان روسی بیان ساعت و تاریخ ارتباط تنگاتنگی با «سیستم پادژها» (Падежи) و تمایز میان «اعداد اصلی» (Количественные числительные) و «اعداد ترتیبی» (Порядковые числительные) دارد. در این مقاله آموزشی مفصل، ساختار کامل بیان ساعت، دقایق، روزهای هفته، ماهها و تاریخهای شمسی و میلادی را به زبان روسی بررسی خواهیم کرد.
۱. پرسیدن و بیان ساعت کامل در زبان روسی
برای شروع گفتگو و پرسیدن زمان در زبان روسی، دو پرسش بسیار رایج و متداول وجود دارد که در مکالمات روزمره و موقعیتهای رسمی به کار میروند:
- ?Сколько сейчас времени (اسکولکو سیچاس ورمنی؟) – الان ساعت چند است؟
- ?Который час (کاتوری چاس؟) – ساعت چند است؟ (کمی رسمیتر)
قواعد بیان ساعتهای کامل (Точное время)
برای پاسخ دادن به ساعتهای کامل، عدد مورد نظر همراه با واژه «ساعت» یعنی час استفاده میشود. اما شکل این واژه بسته به عددی که قبل از آن میآید تغییر میکند:
- برای عدد ۱ (و عددهایی که به ۱ ختم میشوند مانند ۲۱): از شکل مفرد فاعلی یعنی час استفاده میشود.
مثال: Один час (ساعت یک است) یا به اختصار Час. - برای اعدادی که به ۲، ۳ و ۴ ختم میشوند: واژه ساعت به صورت اضافه مفرد (Genitive Singular) یعنی часа میآید.
مثال: Два часа (ساعت دو است)، Три часа (ساعت سه است)، Четыре часа (ساعت چهار است). - برای اعدادی که به ۵ تا ۲۰ و همچنین ۰ ختم میشوند: واژه ساعت به صورت اضافه جمع (Genitive Plural) یعنی часов بیان میشود.
مثال: Пять часов (ساعت پنج است)، Десять часов (ساعت ده است).
مشخص کردن بخشهای مختلف شبانهروز
در زبان روسی برای شفافسازی زمان (به ویژه در سیستم ۱۲ ساعته)، از اضافه کردن بخشهای شبانهروز در حالت اضافه (Genitive) استفاده میشود:
- утра (او ترا) – صبح (از حدود ۴ صبح تا ۱۲ ظهر) | مثال: Пять часов утра (ساعت ۵ صبح)
- дня (دنیا) – بعدازظهر (از ۱۲ ظهر تا حدود ۵ عصر) | مثال: Два часа дня (ساعت ۲ بعدازظهر)
- вечера (ویچرا) – عصر و شب (از ۵ عصر تا ۱۲ شب) | مثال: Восемь часов вечера (ساعت ۸ شب)
- ночи (نوچی) – نیمهشب و بامداد (از ۱۲ شب تا ۴ صبح) | مثال: Двенадцать часов ночи (ساعت ۱۲ شب)
۲. بیان دقایق، نیمساعت و ربع در زبان روسی
بیان دقایق در زبان روسی یکی از مباحث بسیار جذاب و نیازمند دقت است، چرا که از دو روش رسمی (دیجیتال) و غیررسمی (سنتی) استفاده میشود.
روش رسمی (روش دیجیتال)
در این روش ساده، ابتدا ساعت و سپس دقیقه به صورت اعداد اصلی خوانده میشوند. این روش در فرودگاهها، ایستگاههای قطار و اخبار کاربرد فراوانی دارد:
- ۱۰:۱۵ – Десять пятнадцать (ده و پانزده دقیقه)
- ۰۸:۴۰ – Восемь сорок (هشت و چهل دقیقه)
روش گفتاری و سنتی (نیمساعت و ربع)
در گفتگوهای روزمره، روسها از ساختارهای متفاوتی برای بیان نیمساعت و دقایق استفاده میکنند:
الف) بیان نیمساعت با واژه Половина
برای بیان «نیم»، از واژه половина (یا شکل کوتاه آن пол-) به همراه عدد ترتیبی ساعتِ بعدی در حالت اضافه استفاده میشود:
- ۰۷:۳۰ – Половина восьмого (نیم از هشتم = هفت و نیم)
- ۱۲:۳۰ – Половина первого (نیم از اول = دوازده و نیم)
ب) بیان ربع ساعت (Четверть)
واژه четверть به معنای یکچهارم یا ربع است:
- ۰۴:۱۵ – Четверть пятого (ربع از پنجم = چهار و ربع)
ج) بیان «مانده به...» با حرف اضافه Без
برای دقایقی که از نیم گذشته است (مثلاً ۲۰ دقیقه یا ۱۵ دقیقه مانده به ساعت بعدی)، از حرف اضافه без (بدون) به همراه عدد دقیقه در حالت اضافه استفاده میشود:
- ۰۶:۴۵ – Без пятнадцати семь (بدون ۱۵ دقیقه، هفت = یک ربع مانده به هفت)
- ۱۰:۵۰ – Без десяти одиннадцать (ده دقیقه مانده به یازده)
۳. بیان روزهای هفته (Дни недели)
برای یادگیری کامل تاریخ در زبان روسی، شناخت روزهای هفته و حرف اضافه اختصاصی آنها برای پاسخ به سوال «در چه روزی؟» (Когда?) ضروری است.
در زبان روسی روزهای هفته با روز دوشنبه آغاز میشوند. برای گفتن «در روزِ...» از حرف اضافه в (یا во) استفاده میشود که کلمه را به حالت مفعولی (Accusative Case) میبرد:
| روز به فارسی | نام روز در زبان روسی (Nominative) | در روزِ... (Accusative) |
|---|---|---|
| دوشنبه | Понедельник | В понедельник |
| سهشنبه | Вторник | Во вторник |
| چهارشنبه | Среда | В среду |
| پنجشنبه | Четверг | В четверг |
| جمعه | Пятница | В пятницу |
| شنبه | Суббота | В субботу |
| یکشنبه | Воскресенье | В воскресенье |
۴. بیان ماهها و تاریخ کامل در زبان روسی
ماهها در زبان روسی (Месяцы) همگی اسمهای مذکر هستند. برای بیان تاریخ دقیق، قواعد مشخصی برای حالتهای مختلف وجود دارد.
نام ماههای سال به زبان روسی
اسامی ۱۲ ماه میلادی در زبان روسی عبارتند از:
Январь (ژانویه)، Февраль (فوریه)، Март (مارس)، Апрель (آوریل)، Май (مه)، Июнь (ژوئن)، Июль (ژوئیه)، Август (اوت)، Сентябрь (سپتامبر)، Октябрь (اکتبر)، Ноябрь (نوامبر)، Декабрь (دسامبر).
پرسیدن و پاسخ دادن به تاریخ روز (امروز چندم است؟)
برای پرسیدن تاریخ امروز از عبارت زیر استفاده میکنیم:
?Какое сегодня число (کاکویه سیچاس چیسلو؟) – امروز چندم است؟
در پاسخ، عدد روز به صورت عدد ترتیبی خنثی (Neutral Ordinal Number) بیان میشود و نام ماه به صورت حالت اضافه (Genitive Case) میآید:
- امروز اول ژانویه است: Сегодня первое января
- امروز ۹ می (روز پیروزی در تاریخ روسیه) است: Сегодня девятое мая
بیان وقوع یک رویداد در یک تاریخ مشخص (در چه تاریخی؟)
اگر بخواهیم بگوییم «در چه تاریخی» یک اتفاق رخ داده یا خواهد داد (پرسش: ?Какого числа)، هم عدد روز و هم نام ماه به حالت اضافه (Genitive) تغییر میکنند:
- در روز اول ژانویه: Первого января
- در روز نهم می: Девятого мая
بیان سال در زبان روسی (Год)
برای بیان سال، آخرین رقم سال به صورت عدد ترتیبی خوانده میشود. واژه «سال» در زبان روسی год است.
- سال ۲۰۲۴: Две тысячи двадцать четвёртый год
- در سال ۲۰۲۴ (پاسخ به سوال در چه سالی؟): از حرف اضافه в + حالت حرف اضافهای (Prepositional) استفاده میشود: В две тысячи двадцать четвёртом году.
۵. جدول اصطلاحات کاربردی زمان در زبان روسی
در جدول زیر، اصطلاحات کلیدی و پرکاربرد مرتبط با زمان جمعآوری شده است که در مکالمات روزمره، سفر و مطالعه متون روسی بسیار مفید خواهند بود:
| اصطلاح فارسی | واژه / عبارت روسی | تلفظ تقریبی |
|---|---|---|
| امروز | Сегодня | سیوودنیا |
| دیروز | Вчера | وچرا |
| فردا | Завтра | زافترا |
| پریروز | Позавчера | پازاوچرا |
| پسفردا | Послезавтра | پوسلهزافترا |
| الان / در حال حاضر | Сейчас | سیچاس |
| بعداً | Потом | پاتوم |
| همیشه | Всегда | وسیگدا |
| هرگز | Никогда | نیکوگدا |
| گاهی اوقات | Иногда | اینوگدا |
| دقیقه | Минута | میناوتا |
| ثانیه | Секунда | سیکوندا |
جمعبندی
یادگیری نحوه بیان ساعت و تاریخ به زبان روسی نقش بسیار مهمی در ارتقای مهارتهای ارتباطی شما ایفا میکند. هرچند در ابتدا تغییر شکل اعداد و کلمات بر اساس پادژها ممکن است اندکی پیچیده به نظر برسد، اما با تمرین مستمر، گوش دادن به مکالمات روزمره و مرور جداول ارائه شده در این مقاله، این ساختارها ملکه ذهن شما خواهند شد. پیشنهاد میکنیم روزانه تاریخ و ساعت همان روز را به زبان روسی با خود تمرین کنید تا تسلط شما بر اعداد ترتیبی و اصلی در زبان روسی تثبیت شود.
نویسنده و تهیهکننده: محمدمهدی روبین
Russian Learning
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر